1. NaukaGo
  2. Polski
  3. Klasa 8
  4. Imiesłowy

Imiesłowy

Język polski · klasa 8 · Gramatyka. Imiesłowy przymiotnikowe czynne i bierne (czytający, czytany), przysłówkowe współczesne i uprzednie (czytając, przeczytawszy) i imiesłowowy równoważnik zdania (3.4).

Jak to zrozumieć?

Imiesłów to forma czasownika, która udaje przymiotnik albo przysłówek. Przymiotnikowe się odmieniają, przysłówkowe nie.

ImiesłówPrzykład
przymiotnikowy czynnyczytający
przymiotnikowy biernyczytany
przysłówkowy współczesnyczytając
przysłówkowy uprzedniprzeczytawszy
Tabela: cztery rodzaje imiesłowów z przykładami
Jak to zrobić?
  1. Końcówka podpowiada rodzaj: -ący, -ny lub -ty, -ąc, -wszy lub -łszy.
  2. Współczesny: obie czynności dzieją się naraz. Uprzedni: jedna wcześniej.
  3. Imiesłowowy równoważnik oddziel przecinkiem.
Przykład

Co jest nie tak w zdaniu: „Wracając ze szkoły, złapał mnie deszcz”?

Kto wracał ze szkoły? Ja.

Kto złapał? Deszcz. Podmioty są różne.

Odpowiedź: równoważnik i orzeczenie mają różne podmioty

Sztuczka MiliDobrze: „Wracając ze szkoły, zmokłem”. Wracam ja i moknę też ja.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Połącz w pary: imiesłów i jego nazwa.

Połącz w pary:
niosącyprzymiotnikowy czynny
niosącprzysłówkowy współczesny
wróciwszyprzysłówkowy uprzedni
pisanyprzymiotnikowy bierny
Pokaż rozwiązanie
  1. Imiesłowy przymiotnikowe odmieniają się jak przymiotniki: czynny (czytający) i bierny (czytany). Przysłówkowe się nie odmieniają: współczesny (czytając) i uprzedni (przeczytawszy).
  2. niosący – imiesłów przymiotnikowy czynny
  3. niosąc – imiesłów przysłówkowy współczesny
  4. wróciwszy – imiesłów przysłówkowy uprzedni
  5. pisany – imiesłów przymiotnikowy bierny

Odpowiedź: niosący — przymiotnikowy czynny; niosąc — przysłówkowy współczesny; wróciwszy — przysłówkowy uprzedni; pisany — przymiotnikowy bierny

Zadanie 2

Wskaż imiesłów przymiotnikowy czynny.

Do wyboru:
  • A.czytany
  • B.gotując
  • C.idący
Pokaż rozwiązanie
  1. Imiesłowy przymiotnikowe odmieniają się jak przymiotniki: czynny (czytający) i bierny (czytany). Przysłówkowe się nie odmieniają: współczesny (czytając) i uprzedni (przeczytawszy).
  2. idący – imiesłów przymiotnikowy czynny.

Odpowiedź: idący

Zadanie 3

Utwórz imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika „śpiewać”.

Do wyboru:
  • A.śpiewając
  • B.śpiewający
  • C.śpiewany
Pokaż rozwiązanie
  1. Imiesłowy przymiotnikowe odmieniają się jak przymiotniki: czynny (czytający) i bierny (czytany). Przysłówkowe się nie odmieniają: współczesny (czytając) i uprzedni (przeczytawszy).
  2. śpiewać → śpiewany.

Odpowiedź: śpiewany

Zadanie 4

Idąc przez las, śpiewaliśmy piosenki.

Jaki błąd ma to zdanie z imiesłowowym równoważnikiem?

Do wyboru:
  • A.brakuje przecinka po równoważniku
  • B.równoważnik i orzeczenie mają różne podmioty
  • C.zdanie jest poprawne
Pokaż rozwiązanie
  1. Imiesłowowy równoważnik zdania oddzielamy przecinkiem. Wolno go użyć tylko wtedy, gdy obie czynności wykonuje ta sama osoba lub rzecz.
  2. Dobrze: Idąc przez las, śpiewaliśmy piosenki.

Odpowiedź: zdanie jest poprawne

Ćwicz: Imiesłowy

W NaukaGo czeka 80 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce