1. NaukaGo
  2. Polski
  3. Klasa 8
  4. Mowa zależna i niezależna

Mowa zależna i niezależna

Język polski · klasa 8 · Gramatyka. Słowa przytoczone dosłownie i oddane w zdaniu podrzędnym: Ola powiedziała: „Jestem głodna” – Ola powiedziała, że jest głodna (3.5).

Jak to zrozumieć?

Mowa niezależna przytacza słowa dosłownie. Mowa zależna opowiada je w zdaniu podrzędnym, a osoby i zaimki się zmieniają.

Słowa OliW mowie zależnej
„Jestem głodna”.że jest głodna
„Czy idziesz?”czy idę
„Posprzątaj”.żebym posprzątał
Tabela: słowa Oli w mowie niezależnej i zależnej
Jak to zrobić?
  1. Stwierdzenie wprowadź spójnikiem „że”.
  2. Pytanie „tak albo nie” wprowadź spójnikiem „czy”.
  3. Prośbę i polecenie wprowadź spójnikiem „żeby”.
Przykład

Jak w mowie zależnej brzmi: Tata powiedział: „Jestem zmęczony”?

To stwierdzenie, więc „że”.

„Jestem” zmienia się na „jest”, bo mówi o tacie ktoś inny.

Odpowiedź: Tata powiedział, że jest zmęczony.

Sztuczka MiliMowę niezależną zapisujemy w cudzysłowie albo po myślniku, a przed nią stawiamy dwukropek.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Które zdanie przytacza czyjeś słowa nie dosłownie, w zdaniu podrzędnym?

Do wyboru:
  • A.Kuba zapytał Olę: „Czy pójdziesz ze mną do kina?”
  • B.Marek powiedział: „Wygrałem mecz”.
  • C.Tata powiedział, że jest zmęczony.
Pokaż rozwiązanie
  1. Mowa niezależna przytacza słowa dosłownie, w cudzysłowie albo po myślniku. Mowa zależna oddaje je w zdaniu podrzędnym (że, czy, żeby), a osoby i zaimki zmieniają się tak, jak o nich opowiada ktoś inny.
  2. Mowa zależna: Tata powiedział, że jest zmęczony.

Odpowiedź: Tata powiedział, że jest zmęczony.

Zadanie 2

Jakim spójnikiem wprowadzamy w mowie zależnej pytanie, na które odpowiada się „tak” albo „nie”?

Do wyboru:
  • A.bo
  • B.czy
  • C.żeby
Pokaż rozwiązanie
  1. Mowa niezależna przytacza słowa dosłownie, w cudzysłowie albo po myślniku. Mowa zależna oddaje je w zdaniu podrzędnym (że, czy, żeby), a osoby i zaimki zmieniają się tak, jak o nich opowiada ktoś inny.

Odpowiedź: czy

Zadanie 3

Kierowca poprosił pasażerów: „Zapnijcie pasy”.

Zamień mowę niezależną na zależną.

Do wyboru:
  • A.Kierowca poprosił pasażerów, czy zapną pasy.
  • B.Kierowca poprosił pasażerów, żeby zapięli pasy.
  • C.Kierowca poprosił pasażerów, żeby zapnijcie pasy.
Pokaż rozwiązanie
  1. Mowa niezależna przytacza słowa dosłownie, w cudzysłowie albo po myślniku. Mowa zależna oddaje je w zdaniu podrzędnym (że, czy, żeby), a osoby i zaimki zmieniają się tak, jak o nich opowiada ktoś inny.
  2. Kierowca poprosił pasażerów: „Zapnijcie pasy”. → Kierowca poprosił pasażerów, żeby zapięli pasy.

Odpowiedź: Kierowca poprosił pasażerów, żeby zapięli pasy.

Zadanie 4

Lekarz zapytał pacjenta: „Co pana boli?”

Które zdanie oddaje te słowa w mowie zależnej?

Do wyboru:
  • A.Lekarz zapytał pacjenta, co go boli.
  • B.Lekarz zapytał pacjenta, co pana boli.
  • C.Lekarz zapytał pacjenta, że co go boli.
Pokaż rozwiązanie
  1. Mowa niezależna przytacza słowa dosłownie, w cudzysłowie albo po myślniku. Mowa zależna oddaje je w zdaniu podrzędnym (że, czy, żeby), a osoby i zaimki zmieniają się tak, jak o nich opowiada ktoś inny.
  2. Lekarz zapytał pacjenta: „Co pana boli?” → Lekarz zapytał pacjenta, co go boli.

Odpowiedź: Lekarz zapytał pacjenta, co go boli.

Ćwicz: Mowa zależna i niezależna

W NaukaGo czeka 40 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce