1. NaukaGo
  2. Polski
  3. Klasa 7
  4. Rodzaje części zdania

Rodzaje części zdania

Język polski · klasa 7 · Gramatyka. Podmiot gramatyczny, logiczny, szeregowy i domyślny, orzeczenie czasownikowe i imienne oraz okoliczniki miejsca, czasu, sposobu, przyczyny, celu, warunku i przyzwolenia (3.2).

Jak to zrozumieć?

Podmiot, orzeczenie i okolicznik mają swoje rodzaje. Poznasz je po formie wyrazu i po pytaniu.

PodmiotPrzykład
gramatycznyPies szczeka.
logicznyPrzybyło wody.
szeregowyOla i Kuba poszli.
domyślnyPoszliśmy (my).
Tabela: rodzaje podmiotu z przykładami
Jak to zrobić?
  1. Podmiot w mianowniku to gramatyczny, w dopełniaczu – logiczny.
  2. Orzeczenie imienne ma łącznik i orzecznik: jest lekarzem, była zimna.
  3. Rodzaj okolicznika poznasz po pytaniu: gdzie? kiedy? jak? dlaczego? po co? w jakim wypadku? mimo czego?
Przykład

Jakim okolicznikiem jest „mimo zmęczenia” w zdaniu: „Mimo zmęczenia dokończył pracę”?

Pytamy: mimo czego dokończył?

Pytanie „mimo czego?” zadajemy okolicznikowi przyzwolenia.

Odpowiedź: okolicznik przyzwolenia

Sztuczka MiliOkolicznik warunku odpowiada na pytanie „w jakim wypadku?”: w razie deszczu, przy dobrej pogodzie.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Wczoraj poszliśmy do kina.

Jak nazwiesz podmiot w tym zdaniu?

Do wyboru:
  • A.podmiot domyślny
  • B.podmiot logiczny
  • C.podmiot szeregowy
Pokaż rozwiązanie
  1. Podmiot bywa gramatyczny (w mianowniku), logiczny (w dopełniaczu), szeregowy (kilka wyrazów) albo domyślny. Orzeczenie imienne ma łącznik i orzecznik: jest lekarzem.
  2. Podmiot: „my” – podmiot domyślny.

Odpowiedź: podmiot domyślny

Zadanie 2

Pies, kot i chomik mieszkają w naszym domu.

Jak nazwiesz podmiot w tym zdaniu?

Do wyboru:
  • A.podmiot domyślny
  • B.podmiot logiczny
  • C.podmiot szeregowy
Pokaż rozwiązanie
  1. Podmiot bywa gramatyczny (w mianowniku), logiczny (w dopełniaczu), szeregowy (kilka wyrazów) albo domyślny. Orzeczenie imienne ma łącznik i orzecznik: jest lekarzem.
  2. Podmiot: „Pies, kot i chomik” – podmiot szeregowy.

Odpowiedź: podmiot szeregowy

Zadanie 3

Kot śpi na kanapie.

Jakiego rodzaju okolicznikiem jest w tym zdaniu „na kanapie”?

Do wyboru:
  • A.okolicznik miejsca
  • B.okolicznik przyczyny
  • C.okolicznik przyzwolenia
Pokaż rozwiązanie
  1. Rodzaj okolicznika poznasz po pytaniu: gdzie? kiedy? jak? dlaczego? po co? w jakim wypadku? mimo czego?
  2. „na kanapie” – okolicznik miejsca.

Odpowiedź: okolicznik miejsca

Zadanie 4

Kuba biegł bardzo szybko.

Jakiego rodzaju okolicznikiem jest w tym zdaniu „bardzo szybko”?

Do wyboru:
  • A.okolicznik czasu
  • B.okolicznik przyczyny
  • C.okolicznik sposobu
Pokaż rozwiązanie
  1. Rodzaj okolicznika poznasz po pytaniu: gdzie? kiedy? jak? dlaczego? po co? w jakim wypadku? mimo czego?
  2. „bardzo szybko” – okolicznik sposobu.

Odpowiedź: okolicznik sposobu

Ćwicz: Rodzaje części zdania

W NaukaGo czeka 40 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce