Aspekt i strona czasownika — język polski, klasa 7: wyjaśnienie i zadania

Jak to zrozumieć?

Aspekt mówi, czy czynność się zakończyła. Strona mówi, czy podmiot coś robi, czy ktoś robi coś jemu.

Strona	Przykład
czynna	Kot złapał mysz.
bierna	Mysz została złapana przez kota.
zwrotna	Kot myje się łapką.

Tabela: strona czynna, bierna i zwrotna z przykładami

Jak to zrobić?

Aspekt dokonany: czynność skończona (napisać). Niedokonany: trwa albo się powtarza (pisać).
W stronie biernej podmiot doznaje czynności: został złapany, było budowane.
Zamieniając na stronę bierną, dopełnienie staje się podmiotem, a wykonawca idzie po „przez”.

Przykład

Jak brzmi w stronie biernej zdanie: „Strażacy ugasili pożar”?

Podmiotem zostaje „pożar”.

„Ugasili” zamienia się w „został ugaszony”, a strażacy idą po „przez”.

Odpowiedź: Pożar został ugaszony przez strażaków.

Sztuczka MiliCzasownik dokonany nie ma czasu teraźniejszego: „napiszę” to już przyszłość.

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Który czasownik ma aspekt niedokonany?

Do wyboru:

Pokaż rozwiązanie

Aspekt dokonany mówi, że czynność się zakończyła (napisał), a niedokonany, że trwa albo się powtarza (pisał).
gotować (niedokonany) – ugotować (dokonany).

Odpowiedź: gotować

Wskaż czasownik w aspekcie niedokonanym.

Do wyboru:

Pokaż rozwiązanie

Aspekt dokonany mówi, że czynność się zakończyła (napisał), a niedokonany, że trwa albo się powtarza (pisał).
rzucać (niedokonany) – rzucić (dokonany).

Odpowiedź: rzucać

Mama upiekła ciasto.

Które zdanie mówi to samo w stronie biernej?

Do wyboru:

Pokaż rozwiązanie

W stronie czynnej podmiot wykonuje czynność (kot złapał mysz), w biernej jej doznaje (mysz została złapana przez kota), a w zwrotnej robi coś sam sobie (kot myje się).
Mama upiekła ciasto. → Ciasto zostało upieczone przez mamę.

Odpowiedź: Ciasto zostało upieczone przez mamę.

Nauczycielka sprawdziła klasówki.

Które zdanie mówi to samo w stronie biernej?

Do wyboru:

Pokaż rozwiązanie

W stronie czynnej podmiot wykonuje czynność (kot złapał mysz), w biernej jej doznaje (mysz została złapana przez kota), a w zwrotnej robi coś sam sobie (kot myje się).
Nauczycielka sprawdziła klasówki. → Klasówki zostały sprawdzone przez nauczycielkę.

Odpowiedź: Klasówki zostały sprawdzone przez nauczycielkę.

W NaukaGo czeka 80 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce