Zdanie pojedyncze i złożone — język polski, klasa 5: wyjaśnienie i zadania

Jak to zrozumieć?

Policz czasowniki w formie osobowej. Jeden: zdanie pojedyncze („Padał deszcz.”). Dwa albo więcej: zdanie złożone, czyli dwa zdania połączone w jedno („Padał deszcz, więc zostaliśmy w domu.”).

Zdanie	Czasowniki	Jakie?
Kot śpi.	śpi	pojedyncze
Kot śpi, a pies je.	śpi, je	złożone
Wiem, że pada.	wiem, pada	złożone

Tabela: zdania pojedyncze i złożone z ich czasownikami

Jak to zrobić?

Znajdź czasowniki, które mówią, kto działa: padał, zostaliśmy.
Bezokolicznik, jak „pływać”, się nie liczy.
Jeden czasownik w formie osobowej to zdanie pojedyncze, dwa i więcej to złożone.

Przykład

Które zdanie jest złożone: „Igi był zmęczony.” czy „Igi był zmęczony, ale pomógł Mili.”?

W pierwszym jest jeden czasownik: był.

W drugim są dwa: był i pomógł.

Odpowiedź: Igi był zmęczony, ale pomógł Mili.

Sztuczka MiliPrzecinek i spójnik często zdradzają zdanie złożone, ale rozstrzygają czasowniki: policz je.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Które z tych zdań jest złożone?

Do wyboru:

A.Mama powiedziała, że obiad jest gotowy.
B.Na obiad zjemy pierogi.
C.Szliśmy cicho.

Pokaż rozwiązanie

„Mama powiedziała, że obiad jest gotowy” składa się z dwóch zdań: „Mama powiedziała” i „że obiad jest gotowy”. To zdanie złożone.
Zdanie pojedyncze ma jeden czasownik w formie osobowej, a złożone co najmniej dwa.

Odpowiedź: Mama powiedziała, że obiad jest gotowy.

Zadanie 2

Wskaż zdanie złożone.

Do wyboru:

A.Most był zamknięty, dlatego musieliśmy jechać objazdem.
B.Padał deszcz.
C.Pomyśl dwa razy.

Pokaż rozwiązanie

„Most był zamknięty, dlatego musieliśmy jechać objazdem” składa się z dwóch zdań: „Most był zamknięty” i „dlatego musieliśmy jechać objazdem”. To zdanie złożone.
Zdanie pojedyncze ma jeden czasownik w formie osobowej, a złożone co najmniej dwa.

Odpowiedź: Most był zamknięty, dlatego musieliśmy jechać objazdem.

Zadanie 3

Które zdanie składa się z dwóch zdań?

Do wyboru:

A.Kot zjadł obiad.
B.Otworzyłem okno i wpuściłem do pokoju świeże powietrze.
C.Padał deszcz.

Pokaż rozwiązanie

„Otworzyłem okno i wpuściłem do pokoju świeże powietrze” składa się z dwóch zdań: „Otworzyłem okno” i „i wpuściłem do pokoju świeże powietrze”. To zdanie złożone.
Zdanie pojedyncze ma jeden czasownik w formie osobowej, a złożone co najmniej dwa.

Odpowiedź: Otworzyłem okno i wpuściłem do pokoju świeże powietrze.

Zadanie 4

Które zdanie nie jest złożone?

Do wyboru:

A.Bartek dostał piątkę, chociaż uczył się tylko chwilę.
B.Kasia ćwiczyła codziennie, więc wygrała konkurs.
C.Kot był głodny.

Pokaż rozwiązanie

„Kot był głodny” ma tylko jeden czasownik w formie osobowej: to zdanie pojedyncze.
Pozostałe składają się z dwóch zdań: to zdania złożone.

Odpowiedź: Kot był głodny.

Ćwicz: Zdanie pojedyncze i złożone

W NaukaGo czeka 80 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce