1. NaukaGo
  2. Polski
  3. Klasa 5
  4. Związki frazeologiczne

Związki frazeologiczne

Język polski · klasa 5 · Słownictwo. Wyrażenia, które znaczą coś innego niż ich wyrazy osobno: mieć węża w kieszeni, dmuchać na zimne, bułka z masłem (3.6, 3.7).

Jak to zrozumieć?

Związek frazeologiczny to kilka wyrazów, które razem znaczą coś innego niż osobno. „Mieć węża w kieszeni” nie mówi o wężu, tylko o kimś skąpym.

ZwiązekZnaczenie
dmuchać na zimnebyć ostrożnym
drzeć kotykłócić się
bułka z masłemcoś łatwego
lać wodęmówić bez treści
Tabela: związki frazeologiczne i ich znaczenia
Jak to zrobić?
  1. Nie czytaj wyrazów po kolei: dosłowne znaczenie to zwykle pułapka.
  2. Przeczytaj zdanie, w którym stoi związek, i pomyśl, o co w nim chodzi.
  3. Wyobraź sobie obrazek: „wziąć nogi za pas” to ktoś, kto ucieka.
Przykład

Co znaczy „trzymać język za zębami” w zdaniu: „Obiecałem trzymać język za zębami”?

Nikt nie trzyma języka zębami naprawdę.

Chodzi o to, żeby czegoś nie powiedzieć.

Odpowiedź: nie zdradzać tajemnicy

Sztuczka MiliWiele związków ma swoją historię: „wyjść jak Zabłocki na mydle” wzięło się z anegdoty o szlachcicu, któremu mydło rozpuściło się w rzece.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Co znaczy „ni w pięć, ni w dziewięć”?

Do wyboru:
  • A.bez sensu, nie na temat
  • B.o czternastej
  • C.w sam raz
Pokaż rozwiązanie
  1. Ni w pięć, ni w dziewięć – bez sensu, nie na temat.
  2. Na przykład: Na pytanie o pogodę odpowiedział ni w pięć, ni w dziewięć.

Odpowiedź: bez sensu, nie na temat

Zadanie 2

Co znaczy „zbijać bąki”?

Do wyboru:
  • A.bawić się bączkiem
  • B.leniuchować, nic nie robić
  • C.łapać owady
Pokaż rozwiązanie
  1. Zbijać bąki – leniuchować, nic nie robić.
  2. Na przykład: Zamiast odrabiać lekcje, Tomek zbijał bąki.

Odpowiedź: leniuchować, nic nie robić

Zadanie 3

Przeczytaj: Gdy pies zaczął warczeć, chłopcy wzięli nogi za pas. Co oznacza „wzięli nogi za pas”?

Do wyboru:
  • A.szybko uciec
  • B.zawiązać buty
  • C.zmęczyć się chodzeniem
Pokaż rozwiązanie
  1. Wziąć nogi za pas – szybko uciec.
  2. Na przykład: Gdy pies zaczął warczeć, chłopcy wzięli nogi za pas.

Odpowiedź: szybko uciec

Zadanie 4

Przeczytaj: Przestań robić z igły widły, to tylko mała plama. Co oznacza „robić z igły widły”?

Do wyboru:
  • A.pracować w polu
  • B.przesadzać, robić z małej sprawy wielką
  • C.szyć coś z niczego
Pokaż rozwiązanie
  1. Robić z igły widły – przesadzać, robić z małej sprawy wielką.
  2. Na przykład: Przestań robić z igły widły, to tylko mała plama.

Odpowiedź: przesadzać, robić z małej sprawy wielką

Ćwicz: Związki frazeologiczne

W NaukaGo czeka 148 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce