Powieść i opowiadanie — język polski, klasa 6: wyjaśnienie i zadania

Jak to zrozumieć?

Powieść i opowiadanie są pisane prozą i mają narratora oraz bohaterów. Różnią się długością i liczbą wątków.

Cecha	Powieść	Opowiadanie
długość	długa, z rozdziałami	krótka
wątki	wiele	zwykle jeden
bohaterowie	dużo	niewielu

Tabela: porównanie powieści i opowiadania

Jak to zrobić?

Sprawdź, ile spraw toczy się w utworze: jedna czy wiele.
Sprawdź, czy tekst dzieli się na rozdziały.
Wątek główny dotyczy głównego bohatera i ciągnie się przez całą książkę. Inne wątki są poboczne.

Przykład

Czy „W pustyni i w puszczy” to powieść, czy opowiadanie?

Książka jest długa, ma rozdziały i wielu bohaterów.

Obok wątku Stasia i Nel toczą się wątki poboczne.

Odpowiedź: powieść

Sztuczka MiliPowieść bywa przygodowa, detektywistyczna, historyczna, obyczajowa, fantasy albo fantastycznonaukowa.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Co jest cechą powieści, a co opowiadania? Ułóż w dwóch kufrach.

Do podziału:

akcja trwa krótko
dużo bohaterów
jeden wątek
krótki tekst
prosta akcja
wiele miejsc akcji
wiele wątków
wątki poboczne

Pokaż rozwiązanie

Powieść to długi utwór pisany prozą: ma wiele wątków, dużo bohaterów i zwykle dzieli się na rozdziały.
Opowiadanie jest krótkie: ma zwykle jeden wątek, niewielu bohaterów i prostą akcję.

Odpowiedź: powieść: wiele wątków, wiele miejsc akcji, dużo bohaterów, wątki poboczne; opowiadanie: akcja trwa krótko, prosta akcja, jeden wątek, krótki tekst

Zadanie 2

Uczniowie klasy 6b zakładają szkolną gazetę i przez cały rok walczą o czytelników. Piszą artykuły, przeprowadzają wywiady i ujawniają, kto niszczy szkolny ogródek. Jedna z redaktorek uczy się grać na gitarze, a nauczyciel informatyki przechodzi na emeryturę.

Który wątek jest w powieści „Gazeta z klasy 6b” główny?

Do wyboru:

A.Jedna z redaktorek uczy się grać na gitarze.
B.Nauczyciel informatyki przechodzi na emeryturę.
C.Uczniowie klasy 6b wydają szkolną gazetę.

Pokaż rozwiązanie

Wątek główny dotyczy najważniejszej sprawy głównego bohatera i ciągnie się przez całą powieść. Wątki poboczne toczą się obok i są mniej ważne.
Wątek główny: Uczniowie klasy 6b wydają szkolną gazetę. Wątki poboczne: Jedna z redaktorek uczy się grać na gitarze. Nauczyciel informatyki przechodzi na emeryturę.

Odpowiedź: Uczniowie klasy 6b wydają szkolną gazetę.

Zadanie 3

Zosia znajduje na strychu starą mapę i razem z bratem wyrusza na poszukiwanie skarbu kapitana Wrony. Przez kolejne rozdziały rodzeństwo rozwiązuje zagadki ukryte na mapie i trafia na wyspę na jeziorze. W tym czasie mama Zosi remontuje kuchnię, a sąsiad uczy jej brata łowić ryby.

Co jest wątkiem głównym powieści „Mapa kapitana Wrony”?

Do wyboru:

A.Mama Zosi remontuje kuchnię.
B.Sąsiad uczy brata Zosi łowić ryby.
C.Zosia i brat szukają skarbu kapitana Wrony.

Pokaż rozwiązanie

Wątek główny dotyczy najważniejszej sprawy głównego bohatera i ciągnie się przez całą powieść. Wątki poboczne toczą się obok i są mniej ważne.
Wątek główny: Zosia i brat szukają skarbu kapitana Wrony. Wątki poboczne: Mama Zosi remontuje kuchnię. Sąsiad uczy brata Zosi łowić ryby.

Odpowiedź: Zosia i brat szukają skarbu kapitana Wrony.

Zadanie 4

Kto napisał te książki? Połącz w pary.

Połącz w pary:

Ania z Zielonego Wzgórza	Lucy Maud Montgomery
Przygody Tomka Sawyera	Mark Twain
Hobbit	J.R.R. Tolkien
Dzieci z Bullerbyn	Astrid Lindgren

Pokaż rozwiązanie

„Ania z Zielonego Wzgórza” – Lucy Maud Montgomery
„Przygody Tomka Sawyera” – Mark Twain
„Hobbit, czyli tam i z powrotem” – J.R.R. Tolkien
„Dzieci z Bullerbyn” – Astrid Lindgren

Odpowiedź: Ania z Zielonego Wzgórza — Lucy Maud Montgomery; Przygody Tomka Sawyera — Mark Twain; Hobbit — J.R.R. Tolkien; Dzieci z Bullerbyn — Astrid Lindgren

Ćwicz: Powieść i opowiadanie

W NaukaGo czeka 160 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce