Tryby czasownika — język polski, klasa 5: wyjaśnienie i zadania

Jak to zrozumieć?

Tryb mówi, jak patrzymy na czynność: czy coś się dzieje (oznajmujący), czy by się działo (przypuszczający), czy ktoś każe to zrobić (rozkazujący).

Tabela: trzy tryby czasownika z przykładami

Jak to zrobić?

Znajdź czasownik.
Jeśli ma cząstkę „by”, to tryb przypuszczający.
Jeśli każe albo prosi, to rozkazujący. Jeśli mówi, co się dzieje, działo albo będzie działo, to oznajmujący.

Przykład

W jakim trybie jest „pojechałbym” w zdaniu: „Chętnie pojechałbym nad morze”?

W czasowniku jest cząstka „by”.

Mówi o tym, co by było, a nie o tym, co jest.

Odpowiedź: przypuszczający

Sztuczka Mili„Jutro pojedziemy” to też tryb oznajmujący: czas przyszły nie zmienia trybu.

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Ola pisze list do babci.
Określ tryb czasownika „pisze”.

Do wyboru:

Pokaż rozwiązanie

Tryb oznajmujący mówi, co jest, było albo będzie. Przypuszczający mówi, co by było, i ma cząstkę „by”. Rozkazujący każe albo prosi.
„pisze” mówi, co jest, było albo będzie. To tryb oznajmujący.

Odpowiedź: oznajmujący

Jak brzmi „pomóc” w trybie oznajmującym, gdy mówisz do kolegi?

Do wyboru:

Pokaż rozwiązanie

Tryb oznajmujący mówi, co jest, było albo będzie. Przypuszczający mówi, co by było, i ma cząstkę „by”. Rozkazujący każe albo prosi.
Czasownik „pomóc”: pomożesz (oznajmujący), pomógłbyś (przypuszczający), pomóż (rozkazujący).

Odpowiedź: pomożesz

Który z tych wyrazów to czasownik „posprzątać” w trybie rozkazującym?

Do wyboru:

Pokaż rozwiązanie

Tryb oznajmujący mówi, co jest, było albo będzie. Przypuszczający mówi, co by było, i ma cząstkę „by”. Rozkazujący każe albo prosi.
Czasownik „posprzątać”: posprzątasz (oznajmujący), posprzątałbyś (przypuszczający), posprzątaj (rozkazujący).

Odpowiedź: posprzątaj

Chętnie zagralibyśmy z wami w szachy.
Który to tryb: „zagralibyśmy”?

Do wyboru:

Pokaż rozwiązanie

Tryb oznajmujący mówi, co jest, było albo będzie. Przypuszczający mówi, co by było, i ma cząstkę „by”. Rozkazujący każe albo prosi.
„zagralibyśmy” mówi, co by było, i ma cząstkę „by”. To tryb przypuszczający.

Odpowiedź: przypuszczający

W NaukaGo czeka 120 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce