1. NaukaGo
  2. Polski
  3. Klasa 4
  4. Głoski i sylaby

Głoski i sylaby

Język polski · klasa 4 · Gramatyka. Litery i głoski, głoski dźwięczne i bezdźwięczne, ustne i nosowe, sylaby: „szkoła” ma sześć liter i pięć głosek, a „chleb” mówimy [chlep] (3.10).

Jak to zrozumieć?

Głoskę słyszysz, a literę piszesz. „Szkoła” ma sześć liter, ale pięć głosek, bo „sz” to dwie litery i jedna głoska.

GłoskiJak je mówimyPrzykłady
dźwięcznegardło drżyb, d, g, w, z, ż
bez- dźwięcznegardło nie drżyp, t, k, f, s, sz
nosowepowietrze uchodzi nosemm, n, ń, ą, ę
ustnepowietrze uchodzi ustamia, o, l, r, t
Głoski dźwięczne i bezdźwięczne, nosowe i ustne, z przykładami
Jak to zrobić?
  1. Mów wyraz powoli i licz głoski: sz-k-o-ł-a. Ch, cz, dz, dź, dż, rz i sz to jedna głoska. „Si” w „siano” to też jedna: ś.
  2. Połóż dłoń na szyi i powiedz przeciągle „zzz”, a potem „sss”. Przy głosce dźwięcznej gardło drży, przy bezdźwięcznej nie.
  3. Głoski dźwięczne i bezdźwięczne tworzą pary: b – p, d – t, g – k, w – f, z – s, ż – sz, dź – ć.
  4. Na końcu wyrazu dźwięczna brzmi jak bezdźwięczna: mówimy [chlep], a piszemy „chleb”. Sprawdzisz to w wyrazie „chleby”.
  5. Ile samogłosek, tyle sylab: ma-te-ma-ty-ka. Tylko „i”, które zmiękcza, nie tworzy sylaby: cio-cia.
Przykład

Ile głosek ma wyraz „rzeka”?

„Rz” to dwie litery, ale jedna głoska.

Głoski: rz, e, k, a.

Odpowiedź: cztery głoski

Sztuczka MiliÓ i u to różne litery, a brzmią tak samo. Tak samo rz i ż: rzeka i żaba zaczynają się tą samą głoską.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Ile sylab ma wyraz „machać”?

Do wyboru:
  • A.1
  • B.2
  • C.3
  • D.4
  • E.5
Pokaż rozwiązanie
  1. Dzielimy na sylaby: ma – chać.
  2. To dwie sylaby.

Odpowiedź: 2

Zadanie 2

Zaznacz głoski nosowe w wyrazie „grządka”.

Wyrazy:
  • g
  • rz
  • ą
  • d
  • k
  • a
Pokaż rozwiązanie
  1. Głoski nosowe to m, n, ń, ą i ę: przy nich powietrze uchodzi nosem. Pozostałe głoski są ustne.
  2. W wyrazie „grządka”: ą.

Odpowiedź: ą

Zadanie 3

B czy p?
chle…

Do wyboru:
  • A.b
  • B.p
Pokaż rozwiązanie
  1. Piszemy: chleb.
  2. Na końcu słychać [p], ale w wyrazie „chleby” słychać [b]. Na końcu wyrazu głoska dźwięczna brzmi jak bezdźwięczna.

Odpowiedź: chleb

Zadanie 4

Uzupełnij wyraz: ż czy sz?
baga…

Do wyboru:
  • A.ż
  • B.sz
Pokaż rozwiązanie
  1. Piszemy: bagaż.
  2. Na końcu słychać [sz], ale w wyrazie „bagaże” słychać [ż]. Na końcu wyrazu głoska dźwięczna brzmi jak bezdźwięczna.

Odpowiedź: bagaż

Ćwicz: Głoski i sylaby

W NaukaGo czeka 240 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce