NaukaGo Pobierz z Google PlayPobierz
  1. NaukaGo
  2. Przyroda
  3. Klasa 4
  4. Skały i gleba

Skały i gleba

Przyroda · klasa 4 · Pogoda, mapa i krajobraz. Skały lite, zwięzłe i luźne; składniki gleby, próchnica, organizmy glebowe, ochrona gleby.

Jak to zrozumieć?

Skały są lite, zwięzłe albo luźne. Gleba to okruchy skał, próchnica, woda i powietrze, a żyje w niej mnóstwo organizmów.

RodzajPrzykłady
litegranit, piaskowiec, wapień
zwięzłeglina, less
luźnepiasek, żwir
Skały
Jak to zrobić?
  1. Wapień musuje po kropli octu, a granitu nie zarysuje gwóźdź.
  2. Próchnica powstaje z rozłożonych liści i szczątków organizmów i daje glebie ciemny kolor.
  3. Dżdżownice spulchniają glebę, a korzenie roślin chronią ją przed zmyciem.
Przykład

Która gleba jest najbardziej żyzna?

Żyzność daje próchnica.

Dużo próchnicy to ciemny kolor gleby.

Odpowiedź: Ciemna, z dużą ilością próchnicy

Sztuczka MiliGleba powstaje setki lat, a zniszczyć ją można w jeden sezon. Chrońmy ją!

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Która skała jest twardsza: granit czy wapień?

Do wyboru:
  • A.granit
  • B.są tak samo twarde
  • C.wapień
Pokaż rozwiązanie
  1. Granitu nie zarysuje gwóźdź, a wapień łatwo się rysuje. Dlatego z granitu robi się schody i krawężniki.

Odpowiedź: granit

Zadanie 2

Dlaczego dżdżownice są ważne dla gleby?

Do wyboru:
  • A.spulchniają ją i mieszają z rozłożonymi liśćmi
  • B.ubijają glebę, żeby woda nie uciekała w głąb
  • C.zjadają w glebie korzenie chwastów i ich nasiona
Pokaż rozwiązanie
  1. Dżdżownice drążą korytarze, przez które do gleby dostaje się powietrze i woda, i przerabiają resztki roślin w próchnicę.

Odpowiedź: spulchniają ją i mieszają z rozłożonymi liśćmi

Zadanie 3

Która gleba jest najbardziej żyzna?

Do wyboru:
  • A.ciemna, z dużą ilością próchnicy
  • B.jasna, z dużą ilością piasku
  • C.kamienista, z dużą ilością żwiru
Pokaż rozwiązanie
  1. Im więcej próchnicy, tym gleba ciemniejsza i bogatsza w składniki potrzebne roślinom.

Odpowiedź: ciemna, z dużą ilością próchnicy

Zadanie 4

Rozłóż skały do kufrów: lite, zwięzłe i luźne.

Do podziału:
  • glina
  • granit
  • ił
  • less
  • marmur
  • otoczaki
  • piasek
  • wapień
  • żwir
Pokaż rozwiązanie
  1. Lite: marmur, granit i wapień.
  2. Zwięzłe: glina, less i ił.
  3. Luźne: piasek, otoczaki i żwir.
  4. W skałach litych ziarna są mocno spojone: rozbija się je dopiero młotkiem. Zwięzłe rozkruszysz w palcach, a wilgotne ugniesz jak plastelinę. Luźne to osobne ziarna i kamyki, które się przesypują.

Odpowiedź: Lite: marmur, granit, wapień; Zwięzłe: glina, less, ił; Luźne: piasek, otoczaki, żwir

Ćwicz: Skały i gleba

W NaukaGo czeka 26 zadań z tego działu — w grach z obrazkami i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Pobierz z Google Play Graj w przeglądarce

Wersja na iPhone’a i iPada (iOS) będzie wydana w przyszłości.