1. NaukaGo
  2. Polski
  3. Klasa 6
  4. Nacechowanie wyrazów

Nacechowanie wyrazów

Język polski · klasa 6 · Słownictwo. Zdrobnienia i zgrubienia (piesek, psisko) oraz wyrazy neutralne i nacechowane: z sympatią albo z niechęcią, jak buzia i gęba (3.2, 3.6).

Jak to zrozumieć?

Niektóre wyrazy pokazują uczucia mówiącego. Zdrobnienie brzmi czule, zgrubienie mówi o czymś dużym albo z niechęcią, a wyraz neutralny po prostu nazywa.

NeutralnyZdrobnienieZgrubienie
piespiesekpsisko
domdomekdomisko
noganóżkanożysko
Tabela: wyrazy neutralne, zdrobnienia i zgrubienia
Jak to zrobić?
  1. Zdrobnienia mają często końcówki -ek, -ka, -ko, -ik: domek, rączka.
  2. Zgrubienia mają często końcówki -isko, -ysko, -or: psisko, buciór.
  3. Wyraz z niechęcią (gęba) i z sympatią (buzia) mówi o tym samym co neutralny (twarz), ale pokazuje uczucia.
Przykład

Który wyraz jest zgrubieniem: kot, kotek czy kocisko?

Kotek brzmi czule: to zdrobnienie.

Kocisko mówi o dużym kocie: końcówka -isko.

Odpowiedź: kocisko

Sztuczka MiliUważaj, z kim i jak mówisz: wyraz nacechowany ujemnie, na przykład „bachor”, może kogoś urazić.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Który wyraz jest zdrobnieniem?

Do wyboru:
  • A.nos
  • B.nosek
  • C.nosisko
Pokaż rozwiązanie
  1. Zdrobnienie mówi o czymś małym albo miłym: piesek, domek.
  2. „nosek” to zdrobnienie od „nos”, a „nosisko” to zgrubienie.

Odpowiedź: nosek

Zadanie 2

Jaki to wyraz: „ręka”?

Do wyboru:
  • A.wyraz neutralny
  • B.zdrobnienie
  • C.zgrubienie
Pokaż rozwiązanie
  1. Wyraz neutralny po prostu coś nazywa, bez uczuć: pies, dom.
  2. „ręka” – „rączka” – „ręczysko”: wyraz neutralny, zdrobnienie i zgrubienie.

Odpowiedź: wyraz neutralny

Zadanie 3

Jak nazwiesz wyraz „chłopaczysko”?

Do wyboru:
  • A.wyraz neutralny
  • B.zdrobnienie
  • C.zgrubienie
Pokaż rozwiązanie
  1. Zgrubienie mówi o czymś dużym albo budzi niechęć: psisko, domisko.
  2. „chłopak” – „chłopaczek” – „chłopaczysko”: wyraz neutralny, zdrobnienie i zgrubienie.

Odpowiedź: zgrubienie

Zadanie 4

Jak nazwiesz wyraz „wózek”?

Do wyboru:
  • A.wyraz neutralny
  • B.zdrobnienie
  • C.zgrubienie
Pokaż rozwiązanie
  1. Zdrobnienie mówi o czymś małym albo miłym: piesek, domek.
  2. „wóz” – „wózek” – „wozisko”: wyraz neutralny, zdrobnienie i zgrubienie.

Odpowiedź: zdrobnienie

Ćwicz: Nacechowanie wyrazów

W NaukaGo czeka 80 zadań z tego działu — w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce