1. NaukaGo
  2. Polski
  3. Klasa 3
  4. Przedrostki i przyrostki

Przedrostki i przyrostki

Język polski · klasa 3 · Słownictwo. Cząstki na początku i na końcu wyrazu podpowiadają, co znaczy: wybiec, przebiec, obiec; domek, psisko, piekarz, piekarnia (1.3f).

Jak to zrozumieć?

Przedrostek to cząstka na początku wyrazu: wybiec, przebiec. Przyrostek to cząstka na końcu: domek, psisko, piekarz. Obie podpowiadają, co znaczy wyraz.

WyrazCo znaczy
wybiecbiec na zewnątrz
przebiecbiec na drugą stronę
domekmały dom
psiskoduży pies
piekarzktoś, kto piecze chleb
Tabela: wyrazy z przedrostkami i przyrostkami
Jak to zrobić?
  1. Znajdź w wyrazie część, którą znasz: wybiec – biec.
  2. Zobacz, co doklejono na początku albo na końcu.
  3. Przedrostek mówi, dokąd: w- do środka, wy- na zewnątrz, prze- na drugą stronę. Przyrostek mówi: coś małego, coś dużego, kto to robi albo gdzie.
Przykład

Co znaczy „podbiec”?

To biec z przedrostkiem pod-.

Pod- znaczy: coraz bliżej czegoś.

Odpowiedź: biec coraz bliżej czegoś

Sztuczka MiliPiekarz to ten, kto piecze, a piekarnia to miejsce, gdzie się piecze. Jedna cząstka zmienia wszystko.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Wybierz, co znaczy „zjechać”.

Do wyboru:
  • A.jechać coraz bliżej czegoś
  • B.jechać dookoła czegoś
  • C.jechać w dół
Pokaż rozwiązanie
  1. Przedrostek to cząstka na początku wyrazu. Zmienia jego znaczenie: biec – wybiec – przebiec.
  2. Na początku wyrazu „zjechać” stoi przedrostek, który znaczy: w dół.
  3. zjechać – jechać w dół

Odpowiedź: jechać w dół

Zadanie 2

Co mówi przedrostek? Połącz wyrazy z ich znaczeniem.

Połącz w pary:
wyjechaćna zewnątrz
przejechaćna drugą stronę
dojechaćaż do samego celu
podjechaćcoraz bliżej czegoś
Pokaż rozwiązanie
  1. Przedrostek to cząstka na początku wyrazu. Zmienia jego znaczenie: biec – wybiec – przebiec.
  2. wyjechać – na zewnątrz
  3. przejechać – na drugą stronę
  4. dojechać – aż do samego celu
  5. podjechać – coraz bliżej czegoś

Odpowiedź: wyjechać — na zewnątrz; przejechać — na drugą stronę; dojechać — aż do samego celu; podjechać — coraz bliżej czegoś

Zadanie 3

Co znaczy wyraz „okienko”?

Do wyboru:
  • A.duże okno
  • B.małe okno
  • C.parapet
Pokaż rozwiązanie
  1. Przyrostki -ek, -ka, -ko, -ik mówią, że coś jest małe: dom – domek, ręka – rączka, stół – stolik.
  2. okno – okienko: małe okno.

Odpowiedź: małe okno

Zadanie 4

Przyrostek podpowiada, co znaczy wyraz. Ułóż wyrazy w kufrach: „coś małego”, „coś dużego”, „ktoś, kto coś robi” i „miejsce”.

Do podziału:
  • domisko
  • jadalnia
  • kotek
  • nóżka
  • piekarnia
  • piekarz
  • psisko
  • pływalnia
  • rybak
  • tancerz
  • łapsko
  • żabka
Pokaż rozwiązanie
  1. Przyrostki -ek, -ka, -ko, -ik mówią, że coś jest małe: dom – domek, ręka – rączka, stół – stolik.
  2. Przyrostki -isko, -sko mówią, że coś jest duże: pies – psisko, łapa – łapsko.
  3. Przyrostki -arz, -ak, -acz, -nik, -ca mówią, kto coś robi: piec – piekarz, ryba – rybak, biegać – biegacz.
  4. Przyrostki -arnia, -alnia, -elnia mówią o miejscu: piekarnia, pływalnia, czytelnia.
  5. Coś małego: kotek, żabka, nóżka.
  6. Coś dużego: łapsko, psisko, domisko.
  7. Ktoś, kto coś robi: rybak, tancerz, piekarz.
  8. Miejsce: piekarnia, pływalnia, jadalnia.

Odpowiedź: coś małego: kotek, żabka, nóżka; coś dużego: łapsko, psisko, domisko; ktoś, kto coś robi: rybak, tancerz, piekarz; miejsce: piekarnia, pływalnia, jadalnia

Ćwicz: Przedrostki i przyrostki

W NaukaGo czeka 160 zadań z tego działu — w grach, z poleceniami czytanymi przez lektora i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Graj w przeglądarce