NaukaGo Pobierz z Google PlayPobierz
  1. NaukaGo
  2. Geografia
  3. Klasa 8
  4. Azja: kontrasty i pierścień ognia

Azja: kontrasty i pierścień ognia

Geografia · klasa 8 · Kontynenty i świat. Azja jako kontynent kontrastów, granice płyt litosfery, wulkany, trzęsienia ziemi i tsunami, jak się przed nimi chronić.

Jak to zrozumieć?

Azja to największy kontynent, kraina rekordów: najwyższe góry, najgłębsza depresja i najwięcej ludzi. Wokół Pacyfiku płyty litosfery zderzają się, więc są tam wulkany, trzęsienia ziemi i tsunami.

RekordGdzie
najwyższy szczytEverest, 8849 m
najniższy lądMorze Martwe, −430 m
najgłębsze jezioroBajkał, 1642 m
największe jezioroMorze Kaspijskie
najgłębszy rówMariański, 11 km
Rekordy Azji
Jak to zrobić?
  1. Znajdź na mapie granice płyt litosfery: wzdłuż nich leżą wulkany i ogniska trzęsień ziemi.
  2. Tam, gdzie płyta oceaniczna wsuwa się pod inną (subdukcja), szukaj rowu oceanicznego i łańcucha wulkanów.
  3. Przy tsunami pamiętaj: morze nagle się cofa, więc od razu uciekaj w głąb lądu i jak najwyżej.
Przykład

Dlaczego w Japonii jest tyle wulkanów i trzęsień ziemi?

Pod Japonię wsuwają się płyty pacyficzna i filipińska.

Schodząca płyta topi się, magma wydobywa się wulkanami, a ruch płyt wywołuje wstrząsy.

Odpowiedź: Bo leży na styku kilku płyt litosfery

Sztuczka MiliPierścień ognia to podkowa wokół Pacyfiku: od Nowej Zelandii przez Japonię, Kamczatkę i Alaskę po Andy.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Co najczęściej wywołuje tsunami?

Do wyboru:
  • A.przypływ morza wywołany przez Księżyc
  • B.silny wiatr nad oceanem w czasie burzy
  • C.trzęsienie ziemi pod dnem oceanu
Pokaż rozwiązanie
  1. Dno nagle się podnosi albo opada i porusza całą wodę nad sobą. Tsunami mogą też wywołać wybuch wulkanu albo podwodne osuwisko.

Odpowiedź: trzęsienie ziemi pod dnem oceanu

Zadanie 2

Jaką część lądów Ziemi zajmuje Azja?

Do wyboru:
  • A.około jednej dziesiątej
  • B.prawie jedną trzecią
  • C.prawie połowę
Pokaż rozwiązanie
  1. Azja ma ok. 44,6 mln km², czyli ok. 30% lądów. To największy kontynent, większy niż obie Ameryki razem.

Odpowiedź: prawie jedną trzecią

Zadanie 3

Wulkan czy szczyt Himalajów i Karakorum? Rozłóż do kufrów.

Do podziału:
  • K2
  • Kluczewska Sopka
  • Krakatau
  • Lhotse
  • Merapi
  • Mount Everest
Pokaż rozwiązanie
  1. Wulkany: Kluczewska Sopka, Merapi i Krakatau.
  2. Szczyty Himalajów i Karakorum: Mount Everest, K2 i Lhotse.
  3. Himalaje i Karakorum powstały ze zderzenia płyt kontynentalnych, więc wulkanów tam nie ma. Wulkany rosną tam, gdzie płyta oceaniczna wsuwa się pod inną.

Odpowiedź: Wulkany: Kluczewska Sopka, Merapi, Krakatau; Szczyty Himalajów i Karakorum: Mount Everest, K2, Lhotse

Zadanie 4

Rekordy Azji: połącz w pary.

Połącz w pary:
Bajkałnajgłębsze jezioro świata
Półwysep Arabskinajwiększy półwysep świata
Rów Mariańskinajgłębsze miejsce oceanów
Pokaż rozwiązanie
  1. Bajkał: najgłębsze jezioro świata.
  2. Półwysep Arabski: największy półwysep świata.
  3. Rów Mariański: najgłębsze miejsce oceanów.

Odpowiedź: Bajkał — najgłębsze jezioro świata; Półwysep Arabski — największy półwysep świata; Rów Mariański — najgłębsze miejsce oceanów

Ćwicz: Azja: kontrasty i pierścień ognia

W NaukaGo czeka 121 zadań z tego działu — na mapach i w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Wersja na iPhone’a i iPada (iOS) będzie wydana w przyszłości.