NaukaGo Pobierz z Google PlayPobierz
  1. NaukaGo
  2. Geografia
  3. Klasa 7
  4. Góry, niziny i lodowce

Góry, niziny i lodowce

Geografia · klasa 7 · Środowisko przyrodnicze Polski. Ukształtowanie powierzchni Polski, ruchy górotwórcze i zlodowacenia, formy polodowcowe, krasowe i lessowe.

Jak to zrozumieć?

Większość Polski to niziny. Góry są tylko na południu. Rzeźbę północy ukształtował lądolód skandynawski.

SiłaCo zostawiła
ruchy górotwórczegóry na południu
lądolódmoreny, sandry, jeziora rynnowe
lodowce górskiedoliny U i jeziora w Tatrach
woda w wapieniachjaskinie i ostańce Jury
woda w lessiewąwozy Wyżyny Lubelskiej
Kto wyrzeźbił polskie krajobrazy
Jak to zrobić?
  1. Sprawdź, gdzie leży forma terenu: na północy szukaj śladów lądolodu, w górach śladów lodowców górskich.
  2. Zobacz, z czego jest zbudowana: wapień to kras, less to wąwozy, glina z głazami to morena.
  3. Pamiętaj o wieku gór: młode są wysokie i ostre, stare niskie i łagodne.
Przykład

Dlaczego Tatry są wyższe i bardziej strome niż Góry Świętokrzyskie?

Tatry wypiętrzyły się w orogenezie alpejskiej, czyli niedawno.

Góry Świętokrzyskie są setki milionów lat starsze i wietrzenie je obniżyło.

Odpowiedź: Bo są dużo młodsze

Sztuczka MiliJeziora na pojezierzach to pamiątka po lądolodzie: im więcej jezior, tym bliżej śladów ostatniego zlodowacenia.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Który szczyt jest najwyższy w Polsce?

Do wyboru:
  • A.Babia Góra w Beskidach
  • B.Rysy w Tatrach
  • C.Śnieżka w Karkonoszach
Pokaż rozwiązanie
  1. Polski wierzchołek Rysów ma 2499 m n.p.m. Babia Góra ma 1725 m, a Śnieżka 1603 m.

Odpowiedź: Rysy w Tatrach

Zadanie 2

Co zostawił lądolód, a co powstało inaczej? Rozłóż do kufrów.

Do podziału:
  • głaz narzutowy
  • jaskinia krasowa
  • jezioro rynnowe
  • mierzeja
  • morena
  • wydma nadmorska
Pokaż rozwiązanie
  1. Zostawił lodowiec: jezioro rynnowe, głaz narzutowy i morena.
  2. Powstało inaczej: jaskinia krasowa, wydma nadmorska i mierzeja.
  3. Jaskinie wyrzeźbiła woda w wapieniach, wąwozy woda w lessie, a wydmy i mierzeje wiatr i fale.

Odpowiedź: Zostawił lodowiec: jezioro rynnowe, głaz narzutowy, morena; Powstało inaczej: jaskinia krasowa, wydma nadmorska, mierzeja

Zadanie 3

Połącz formę terenu z tym, jak powstała.

Połącz w pary:
jezioro cyrkowejezioro w kotle wyżłobionym przez lodowiec górski
jezioro rynnowedługie i wąskie jezioro w polodowcowej rynnie
ostaniecskałka wapienna, która przetrwała wietrzenie
Pokaż rozwiązanie
  1. Jezioro cyrkowe: jezioro w kotle wyżłobionym przez lodowiec górski.
  2. Jezioro rynnowe: długie i wąskie jezioro w polodowcowej rynnie.
  3. Ostaniec: skałka wapienna, która przetrwała wietrzenie.

Odpowiedź: jezioro cyrkowe — jezioro w kotle wyżłobionym przez lodowiec górski; jezioro rynnowe — długie i wąskie jezioro w polodowcowej rynnie; ostaniec — skałka wapienna, która przetrwała wietrzenie

Zadanie 4

Jak nazywamy zjawiska, dzięki którym w wapieniach powstały jaskinie?

Do wyboru:
  • A.zjawiska krasowe
  • B.zjawiska lodowcowe
  • C.zjawiska wulkaniczne
Pokaż rozwiązanie
  1. Woda z rozpuszczonym dwutlenkiem węgla powoli rozpuszcza wapień. Tak powstają jaskinie, stalaktyty i stalagmity.

Odpowiedź: zjawiska krasowe

Ćwicz: Góry, niziny i lodowce

W NaukaGo czeka 75 zadań z tego działu — na mapach i w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Pobierz z Google Play Graj w przeglądarce

Wersja na iPhone’a i iPada (iOS) będzie wydana w przyszłości.