NaukaGo Pobierz z Google PlayPobierz
  1. NaukaGo
  2. Geografia
  3. Klasa 6
  4. Ruch obrotowy: dzień i noc

Ruch obrotowy: dzień i noc

Geografia · klasa 6 · Mapa i Ziemia. Oś i kierunek obrotu, doba, dzień i noc, wędrówka Słońca po niebie, górowanie, czas słoneczny.

Jak to zrozumieć?

Ziemia obraca się wokół własnej osi z zachodu na wschód, raz na dobę. Dlatego jest dzień i noc, a Słońce „wędruje” po niebie ze wschodu na zachód. W południe słoneczne Słońce góruje: jest najwyżej, a cienie są najkrótsze.

CzasObrót
24 godziny360°
1 godzina15°
4 minuty1°
Obrót w liczbach
Jak to zrobić?
  1. Kierunek obrotu: z zachodu na wschód, więc na wschodzie Słońce wschodzi wcześniej.
  2. Czas słoneczny: policz różnicę długości geograficznej i pomnóż przez 4 minuty.
  3. Na wschód od nas jest później, na zachód wcześniej.
Przykład

Białystok leży ok. 8° dalej na wschód niż Szczecin. O ile wcześniej Słońce góruje w Białymstoku?

Każdy stopień to 4 minuty.

8 · 4 min = 32 min.

Odpowiedź: O ok. 32 minuty

Sztuczka MiliTo nie Słońce krąży wokół nas, tylko my kręcimy się jak na karuzeli.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Gdzie wcześniej jest południe słoneczne: w Białymstoku czy w Szczecinie?

Do wyboru:
  • A.w Białymstoku
  • B.w Szczecinie
  • C.w obu miastach naraz
Pokaż rozwiązanie
  1. Ziemia obraca się z zachodu na wschód, więc miejsca na wschodzie wcześniej „podjeżdżają” pod Słońce. Białystok ma południe ok. 30 minut przed Szczecinem.

Odpowiedź: w Białymstoku

Zadanie 2

Posegreguj: ruch obrotowy czy obiegowy Ziemi.

Do podziału:
  • dzień i noc
  • dzień polarny i noc polarna
  • pory roku
  • wschód i zachód Słońca
  • wędrówka Słońca po niebie
  • zmiana wysokości Słońca w ciągu roku
Pokaż rozwiązanie
  1. ruch obrotowy: wędrówka Słońca po niebie, dzień i noc i wschód i zachód Słońca.
  2. ruch obiegowy: zmiana wysokości Słońca w ciągu roku, pory roku i dzień polarny i noc polarna.

Odpowiedź: ruch obrotowy: wędrówka Słońca po niebie, dzień i noc, wschód i zachód Słońca; ruch obiegowy: zmiana wysokości Słońca w ciągu roku, pory roku, dzień polarny i noc polarna

Zadanie 3

Zegar słoneczny w Krakowie (20°E) pokazuje 12:00. Ile pokazuje wtedy zegar słoneczny w Kairze (31°E)?

Do wyboru:
  • A.12:44
  • B.11:16
  • C.12:11
Pokaż rozwiązanie
  1. Miejsca dzieli 11° długości geograficznej, a każdy stopień to 4 minuty: 11 · 4 = 44 min.
  2. Kair leży dalej na wschód, więc Słońce jest tam najwyżej wcześniej, a zegar słoneczny pokazuje później: 12:44.

Odpowiedź: 12:44

Zadanie 4

Czas słoneczny w dwóch miejscach różni się o 20 min. Ile stopni długości geograficznej dzieli te miejsca?

Pokaż rozwiązanie
  1. Ziemia obraca się o 360° w 24 godziny, czyli o 15° w godzinę i o 1° w 4 minuty.
  2. 20 min : 4 min = 5°.

Odpowiedź: 5 °

Ćwicz: Ruch obrotowy: dzień i noc

W NaukaGo czeka 67 zadań z tego działu — na mapach i w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Pobierz z Google Play Graj w przeglądarce

Wersja na iPhone’a i iPada (iOS) będzie wydana w przyszłości.