NaukaGo Pobierz z Google PlayPobierz
  1. NaukaGo
  2. Geografia
  3. Klasa 5
  4. Wyżyny: Jura i Lubelszczyzna

Wyżyny: Jura i Lubelszczyzna

Geografia · klasa 5 · Środowisko przyrodnicze Polski. Krajobraz wyżyny wapiennej: kras, ostańce, jaskinie, Ojcowski Park Narodowy; krajobraz rolniczy Wyżyny Lubelskiej: less i wąwozy.

Jak to zrozumieć?

Jura, czyli Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, jest z białego wapienia, który woda rozpuszcza: stąd jaskinie i samotne skałki, ostańce. Wyżynę Lubelską okrywa less, żółty pył nawiany przez wiatr: daje żyzne gleby, ale deszcz łatwo żłobi w nim wąwozy.

JuraLubelska
skaławapieńless
rzeźbaskałki, jaskiniewąwozy
znaneOjców, zamkiKazimierz Dolny
Dwie wyżyny
Jak to zrobić?
  1. Biała skała, jaskinia, zamek na skale: to Jura i wapień.
  2. Żółty pył, głęboki wąwóz, żyzne pola: to Lubelszczyzna i less.
  3. Przy jaskiniach pamiętaj: stalaktyty zwisają z sufitu, stalagmity rosną od dna.
Przykład

Dlaczego na Wyżynie Lubelskiej jest tyle wąwozów?

Less jest miękki i drobny.

Deszcz spływający po stoku łatwo go rozmywa.

Odpowiedź: Bo woda łatwo rozmywa miękki less

Sztuczka MiliStalak-TYT trzyma się sufitu, stalag-MIT stoi na ziemi.

Zadania z rozwiązaniami

Spróbuj najpierw samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązanie.

Zadanie 1

Który park narodowy chroni skałki i jaskinie Jury?

Do wyboru:
  • A.Ojcowski Park Narodowy
  • B.Słowiński Park Narodowy
  • C.Tatrzański Park Narodowy
Pokaż rozwiązanie
  1. Ojcowski Park Narodowy jest najmniejszym parkiem narodowym w Polsce. Chroni wapienne skały, jaskinie i dolinę Prądnika.

Odpowiedź: Ojcowski Park Narodowy

Zadanie 2

Skąd na Lubelszczyźnie tyle głębokich wąwozów?

Do wyboru:
  • A.bo deszcz łatwo rozmywa miękki less
  • B.bo przez wyżynę przeszedł kiedyś lodowiec
  • C.bo wąwozy wykopali ludzie dla dróg
Pokaż rozwiązanie
  1. Woda spływająca po lessie żłobi w nim rynny, które pogłębiają się w wąwozy, czasem bardzo głębokie, jak w Kazimierzu Dolnym.

Odpowiedź: bo deszcz łatwo rozmywa miękki less

Zadanie 3

Gdzie to jest? Rozłóż do kufrów.

Do podziału:
  • Kazimierz Dolny
  • Maczuga Herkulesa
  • Pustynia Błędowska
  • lessowe wąwozy
  • uprawy chmielu
  • wapienne ostańce
Pokaż rozwiązanie
  1. Wyżyna Krakowsko-Częstochowska: wapienne ostańce, Pustynia Błędowska i Maczuga Herkulesa.
  2. Wyżyna Lubelska: Kazimierz Dolny, lessowe wąwozy i uprawy chmielu.

Odpowiedź: Wyżyna Krakowsko-Częstochowska: wapienne ostańce, Pustynia Błędowska, Maczuga Herkulesa; Wyżyna Lubelska: Kazimierz Dolny, lessowe wąwozy, uprawy chmielu

Zadanie 4

Połącz nazwę z jej znaczeniem.

Połącz w pary:
lessżółty pył nawiany przez wiatr
ostaniecsamotna skałka
wapieńskała z muszli dawnych zwierząt morskich
wąwózgłęboka dolina o stromych zboczach
Pokaż rozwiązanie
  1. Less to żółty pył nawiany przez wiatr.
  2. Ostaniec to samotna skałka.
  3. Wapień to skała z muszli dawnych zwierząt morskich.
  4. Wąwóz to głęboka dolina o stromych zboczach.

Odpowiedź: less — żółty pył nawiany przez wiatr; ostaniec — samotna skałka; wapień — skała z muszli dawnych zwierząt morskich; wąwóz — głęboka dolina o stromych zboczach

Ćwicz: Wyżyny: Jura i Lubelszczyzna

W NaukaGo czeka 41 zadań z tego działu — na mapach i w grach i z wyjaśnieniem po każdym błędzie. Bez reklam.

Pobierz z Google Play Graj w przeglądarce

Wersja na iPhone’a i iPada (iOS) będzie wydana w przyszłości.